Hậu trường một đêm nhạc ngoài trời: Âm thanh, ánh sáng và những giờ không ai thấy

Khán giả chỉ thấy hai tiếng trình diễn rực rỡ, nhưng phía sau là cả ngày dài dựng sân khấu, thử âm thanh và xử lý hàng chục sự cố nhỏ mà không ai trên khán đài hay biết.
Một đêm nhạc ngoài trời bắt đầu từ rất lâu trước khi nghệ sĩ đầu tiên bước ra sân khấu. Từ sáng sớm, khi khán giả còn đang ngủ, đội ngũ kỹ thuật đã có mặt tại địa điểm, đo đạc mặt bằng, dựng khung sân khấu và kéo hàng trăm mét dây cáp. Công việc này không có gì hào nhoáng, nhưng chỉ cần một mắt xích trục trặc, cả đêm diễn có thể bị ảnh hưởng. Người làm hậu trường thường nói đùa rằng công việc của họ chỉ được chú ý khi có sự cố, còn khi mọi thứ trơn tru thì chẳng ai nhớ đến họ.
Điều đầu tiên đội ngũ phải lo là âm thanh. Khác với nhà hát có tường bao quanh, sân khấu ngoài trời không có gì giữ âm thanh lại. Gió, tiếng xe cộ, thậm chí tiếng mưa đều có thể làm loãng tiếng nhạc. Kỹ sư âm thanh phải tính toán vị trí loa sao cho khán giả ở hàng ghế cuối vẫn nghe rõ, mà người đứng gần loa không bị chói tai. Họ thử đi thử lại với từng loại nhạc cụ, từng giọng hát, bởi tiếng trống và tiếng violon cần cách xử lý hoàn toàn khác nhau.
Ánh sáng: vẽ bằng đèn trên sân khấu
Sau âm thanh là ánh sáng, phần việc mà khán giả cảm nhận rõ nhất nhưng hiểu ít nhất. Một đêm nhạc hay không chỉ nhờ giọng hát, mà còn nhờ cách ánh sáng kể chuyện cùng âm nhạc: lúc dịu dàng với bản ballad, lúc rực rỡ với ca khúc sôi động. Người điều khiển ánh sáng phải thuộc từng bài hát trong chương trình, biết đoạn nào cần tối lại để nghệ sĩ độc thoại, đoạn nào cần bừng sáng khi cả dàn hợp xướng cùng cất tiếng.
Việc lập trình ánh sáng cho một đêm nhạc có thể mất cả ngày. Mỗi chiếc đèn được gắn một vị trí, một góc chiếu, một màu sắc riêng, và tất cả phải chuyển động đồng bộ theo nhịp nhạc. Chỉ một chiếc đèn lệch góc cũng đủ làm hỏng một khoảnh khắc đẹp trên sân khấu. Đó là lý do các buổi tổng duyệt thường kéo dài đến khuya, dù nghệ sĩ đã mệt sau nhiều giờ tập luyện.
Những sự cố không có trong kịch bản
Dù chuẩn bị kỹ đến đâu, đêm nhạc ngoài trời vẫn luôn có những sự cố bất ngờ. Trời đổ mưa giữa chừng, một chiếc micro hết pin, dây cáp bị ai đó vô tình giẫm phải. Đội hậu trường phải xử lý những tình huống này trong im lặng, nhanh đến mức khán giả không kịp nhận ra. Có lần, một kỹ thuật viên kể lại, anh phải bò dưới sàn sân khấu trong bóng tối để nối lại một sợi dây, trong khi trên đầu anh, nghệ sĩ vẫn đang hát như không có chuyện gì xảy ra.
Thời tiết là yếu tố khó lường nhất. Ban tổ chức luôn theo dõi dự báo thời tiết từ nhiều ngày trước, chuẩn bị sẵn phương án che mưa cho thiết bị và nghệ sĩ. Nhưng có những cơn mưa rào ập đến không báo trước, và cả ê-kíp phải chạy đua với thời gian để bảo vệ hệ thống điện. An toàn luôn được đặt lên trên hết, bởi một sân khấu ướt có thể gây nguy hiểm cho cả nghệ sĩ lẫn khán giả.
Sau tiếng vỗ tay cuối cùng
Khi nghệ sĩ chào tạm biệt và khán giả ra về, công việc của đội hậu trường vẫn chưa kết thúc. Họ tháo dỡ sân khấu, thu dây cáp, kiểm kê thiết bị, có khi làm việc đến tận sáng hôm sau. Sân khấu rực rỡ ban tối trở lại thành một bãi đất trống, như thể chưa từng có đêm nhạc nào diễn ra ở đó. Đó là phần việc ít ai thấy, nhưng không có nó thì cũng chẳng có đêm nhạc nào.
Nghệ sĩ là người được nhớ đến sau mỗi đêm diễn, điều đó hoàn toàn xứng đáng. Nhưng đằng sau mỗi giọng hát hay là hàng chục con người làm việc trong bóng tối: người chỉnh âm thanh, người điều khiển ánh sáng, người kéo dây cáp, người đứng canh mưa. Họ không cần được vỗ tay, nhưng một đêm nhạc thành công luôn là thành quả chung của cả một ê-kíp.



