Đài Loan – hòn đảo nhỏ bé chỉ bằng 1/9 diện tích Việt Nam nhưng đã vươn lên “con Rồng châu Á” với nền kinh tế mạnh mẽ và vị trí thứ 14 trong danh sách các quốc gia giàu nhất thế giới năm 2024.

Đài Loan nằm ở đâu? Vị trí địa lý chiến lược

Đài Loan là một quần đảo thuộc Đông Á, cách bờ biển phía đông nam Trung Quốc khoảng 180 km qua eo biển Đài Loan. Nơi đây nằm giữa Nhật Bản và Philippines, giáp biển Đông, biển Hoa Đông, biển Philippines và Thái Bình Dương – tạo nên một “điểm giao thoa” thương mại và giao vận quan trọng.

Địa hình đa dạng: Núi cao và đồng bằng màu mỡ

Diện tích toàn quốc khoảng 36 000 km², trong đó hơn hai phần ba là đồi núi. Dãy núi Trung Ương chạy dọc chiều dài hòn đảo, có nhiều đỉnh cao trên 3 000 m, khiến phía đông địa hình hiểm trở. Ngược lại, phía tây là các đồng bằng ven biển màu mỡ, nơi tập trung phần lớn dân cư, các đô thị lớn và hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp.

Đại dịch công nghệ: Đài Loan trong “Bốn con rồng châu Á”

Kinh tế Đài Loan dựa vào mô hình công nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là ngành bán dẫn. Theo Hiệp hội Công nghiệp bán dẫn Đài Loan, năm 2024 quốc gia này chiếm 76,8 % sản lượng wafer, đóng gói và thử nghiệm chất bán dẫn toàn cầu – một con số khó tin so với quy mô dân số chỉ khoảng 23,5 triệu người.

Mô hình “foundry‑only” của TSMC

Ngành bán dẫn của Đài Loan bắt đầu mạnh mẽ từ cuối thập niên 1970, nhờ hỗ trợ mạnh mẽ của chính phủ và hợp tác với các công ty công nghệ Mỹ, Hà Lan. Năm 1987, TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) được thành lập theo mô hình “foundry‑only”, chỉ chuyên gia công chip theo thiết kế của đối tác. Mô hình này nhanh chóng thu hút hàng trăm công ty thiết kế chip toàn cầu, tạo nên một hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh từ thiết kế, gia công đến đóng gói và kiểm thử.

Thứ hạng giàu nhất thế giới: Đài Loan đứng thứ 14

Theo tạp chí Global Finance (Mỹ), GDP bình quân đầu người của Đài Loan đạt 76 858 USD, xếp thứ 14 trên toàn cầu – cao hơn Trung Quốc (thứ 78) và vượt qua các đồng minh châu Á như Nhật Bản (thứ 36) và Hàn Quốc (thứ 30).

Đột phá 2025: Đài Loan vượt Hàn Quốc

Vào tháng 9/2025, dữ liệu mới của Bộ Tài chính Hàn Quốc và Cục Thống kê Đài Loan cho thấy GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc khoảng 37 430 USD, thấp hơn mức 38 066 USD của Đài Loan. Đây là lần đầu tiên trong 22 năm Đài Loan vượt Hàn Quốc về chỉ số này.

Triển vọng 2027‑2028

Chuyên gia dự báo, nếu xu hướng tăng trưởng hiện tại duy trì, GDP bình quân đầu người của Đài Loan sẽ vượt 40 000 USD vào năm 2027, và GDP danh nghĩa có thể chạm mốc 1 nghìn tỷ USD vào năm 2028 – một cột mốc thường chỉ đạt được bởi các nền kinh tế “siêu mạnh”.

Đọc thêm: Bảng xếp hạng GDP Global Finance 2024